خالکوبی در ایران باستان:

خال در فرهنگ و ادبیات ما تمثیلی از زیبایی و گیرایی است و قدمتی دیرینه دارد.
«داستان شیر بی یال و دم» از مولانا در قرن هفتم هجری قمری که در آن عمل خالکوبی را به عنوان کبودی زدن اشاره می کند معروفترین روایت پارسی می باشد که نشان دهنده قدمت تاتو در ایران است. فردوسی نیز در شاهنامه به خالکوبی اشاره کرده است. کیخسرو و فرود دو پسر سیاوش از دو زنش بوده اند که فردوسی در اشعار خود در مورد نشان سیاه(خالکوبی) بر بدن این دو نفر اشاره ای داشته است.

شیوه ی خالکوبی با اندکی تفاوت در همه جای ایران یکسان بوده است بدین صورت که ابتدا نقش را با سوزن بر پوست حک می کردند تا اندکی خون بیاید سپس ماده رنگی (نیل-سرمه-دوده چراغ-آب تره) را بر این زخم قرار می دادند تا بتدریج جذب پوست شود.

زنان معمولاً برای زیباتر شدن اقدام به خالکوبی می کردند. گاه نیز به دلایلی همچون افزون شدن مهر شوهر، سپید بختی و یا دور کردن چشم بد، این عمل را انجام می داده اند. محل خالکوبی نیز بستگی به دلایل خالکوبی داشته است. طرح بوته ی گل یا گنجشک در زیر گردن برای زیبایی به کار می رفته است. نقش سرو و یا بوته ی گل بر سینه و خال تکی بر چانه و یا میان دو ابرو همگی از خالهای زیبا کننده بوده اند. خال محبت بر زبان نقش می شده است و خال چشم بد و افزونی مهر شوهر در زیر ناف بکار می رفته است.

گاه نیز از خالکوبی به عنوان یک روش درمانی برای گلو درد «خالکوبی بر گلو» برای ترس «خالکوبی بر آلت تناسلی» برای باد فتق «خالکوبی زیر ناف» انجام می شده است.

در ایران باستان علاوه بر این پهلوانان نیز نقشهایی مانند شیر و اژدها را بر بازو و سینه ی خود به نشانه شجاعت خالکوبی می کرده اند.

 

تاتو چیست؟

 

تاتو(خالکوبی کردن) نشانه یا علامتی است که توسط فرو کردن سوزن آغشته به جوهر در سطوح پوست انجام می شود.

 

 

ریشه ی لغوی تاتو:

در قرن 16 میلادی کاپیتان کوک انگلیسی پس از ورود به آبهای استرالیای جنوبی و جزایر تاهیتی مشاهده کرد که بومیان عمل خالکوبی را که با ضربات ظریف و سریع سوزن برای انتقال جوهر به زیر پوست انجام می دادند "تاتااو" می گفتند، بعدها کلمه ی تاتااو در صدا شناسی انگلیسی به تاتو تغییر کرد و برای نخستین بار در سال 1777 میلادی این واژه به معنای حک تصاویر رنگی بر روی پوست در مدارک ثبت شد.

تاریخچه ی تاتو :

 

اینکه برای اولین بار چه کسی و کجا اقدام به خالکوبی بر روی پوست کرده مشخص نیست ولی احتمال می رود خالکوبی یک کشف تصادفی بوده باشد. قدیمیترین نمونه های بدست آمده خالکوبی بر روی پوست اجساد مربوط به 5000 تا 10000 سال پیش در (ایتالیا-مصر-استرالیا و آسیا) بوده است.

 

 

 

روی اجساد مومیایی های مصری خالکوبی هایی یافت شده و به نظر می رسد که خالکوبی از مصر به کشورهای دیگر مانند ایران، یونان، عربستان، هند، چین و ژاپن رسیده است. البته این نکته نیز ناگفته نماند که در همان زمان اقوام اقیانوسیه و اروپای شمالی و مرکزی نیز با روشهای خواص خود عمل خالکوبی را انجام می داده اند.


 

 

انواع مصارف تاتو:

نشانه های تاتو در آئین و آداب ملل مختلف جهان بوده است که در اینجا می توان به نمونه هایی از آن اشاره کرد:


آرایشی:

انجام تاتوی ابرو، لبها(خط و ماتیک)، چشمها(خط) و خالهایی مشابه خالهای طبیعی در چهره به عنوان آرایش دائمی محسوب می شود.


دارویی:

جهت برطرف کردن دردهایی که توسط دارو معالجه نمی شده است با خالکوبی در آن ناحیه این درد ها کاملاً برطرف می شد(طب سوزنی). این نوع از خالکوبی در میان اعراب همیشه رایج بوده است.


مذهبی:

در تایلند از تاتو برای حفاظت در مقابل شیطان و افزایش شانس استفاده می شود.


اعتقادات گروهی:

نظامیان بریتانیا و آمریکا اشکال مربوط به دسته جات نظامیشان و اسکادرانهای هوایی یا ناوگان هایشان را بر روی بدن خود خالکوبی می کردند.


اُسرا و محکومین:

در برخی اردوگاهها و زندانها بر روی بدن اُسرا و محکومین (اجباری یا اختیاری) نشانه هایی خالکوبی می شد.


پهلوانان:

به علت دردناک بودن خالکوبی در گذشته پهلوانان قسمتهای وسیعی از بدن خود را خالکوبی می کردند به نشانه ی قدرت و شجاعت.


عهد عشقی:

بعضی افراد برای ادای عشق و علاقه نسبت به معشوقه خود، دوستان و یا افراد خانواده (پدر، مادر، خواهر و برادر) نشانه هایی را به عنوان یادبود بر روی بدن خود خالکوبی می کنند.

نشانه ها و آثار تاتو در مکانها و فرهنگهای گوناگون متفاوت است.